خانه / فعالیت های ما / نشست ها / نشست علمی «وضعیت افغانستان در اقدام دیوان کیفری بین المللی»

نشست علمی «وضعیت افغانستان در اقدام دیوان کیفری بین المللی»

انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان با همکاری موسسه آموزش عالی چتر دانش، نشست علمی، تخصصی با عنوان «وضعیت افغانستان در اقدام دیوان کیفری بین المللی»، روز شنبه ۲۸ مهرماه ۱۳۹۷ در تهران برگزار نمود.

در ابتدای نشست آیاتی از قرآن کریم توسط آقای ایمانی قرائت شد. سپس معرفی انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان توسط آقای محمد عوض اعتمادی دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی و از اعضای هیات مدیره این انجمن انجام شد.

ایشان ضمن ارائه توضیحاتی در خصوص فلسفه صلح از نگاه علی علیه السلام امام اول شیعیان پرداخت و این موضوع را تبیین نمود.

آقای اعتمادی موضوع صلح را از اساسی ترین و مهمترین نیازها و عالی ترین اهداف یک جامعه عنوان و خاطر نشان کرد، تلاش در جهت برقراری صلح وظیفه همگان است و تحقق آن اهتمام آحاد جامعه را می طلبد.

عضو هیات مدیره انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان ضمن برشمردن برخی جرایم رخ داده در افغانستان، آن را داخل در صلاحیت دیوان کیفری بین المللی عنوان کرد و اهمیت رسیدگی به این جرایم را توسط یک نهاد بین المللی کیفری بسیار ضروری و با اهمیت دانست.

وی در ادامه سخنرانی خود به تاریخچه تاسیس و اهداف انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان پرداخت و برخی از فعالیت های آن را از گذشته تا کنون برشمرد.

آقای دکتر محمد هادی ذاکر حسین مدیر مرکز حقوق کیفری بین المللی ایران با ارائه تاریخچه ایی از الحاق کشور افغانستان به دیوان کیفری بین المللی سخنان خود را آغاز نمود.

دکتر ذاکر حسین انواع صلاحیت دیوان نسبت به کشورها را برشمرد و صلاحیت دیوان نسبت به افغانستان را کاملا تبیین نمود.

وی اطلاعاتی در خصوص تعداد کشورهایی که صلاحیت این دادگاه بین المللی را پذیرفته است ارائه کرد و اظهار داشت: ۱۲۳ کشور به دیوان کیفری بین المللی پیوسته اند و کشورهای مهمی چون هند و ایالات متحده تا اکنون به این دیوان ملحق نشده اند.

دکتر ذاکر حسین به چگونگی پرداختن دیوان کیفری بین المللی به وضعیت افغانستان اشاره کرد و توجه دادستان به افغانستان را نتیجه ی  مکاتبات غیر دولتی و غیر رسمی توسط کنشگران غیر دولتی عنوان کرد و اضافه کرد در مداخله دیوان نسبت به وضعیت افغانستان نه شورای امنیت و نه دولت افغانستان نقشی نداشته است.

مدیر مرکز حقوق کیفری بین المللی ایران روند رسیدگی به وضعیت افغانستان را در سه مرحله ی پیش دادرسی، دارسی و پسا دادرسی عنوان کرد و هر کدام از این موارد را برای حاضرین در نشست کاملا تبیین نمود.

وی شرط دیوان برای رسیدگی به جرایم داخل در اساسنامه رم را شدت جرایم دانست و  گستره ی جرم، اثر جرم و ماهیت جرم را از جمله معیارهای این شرط عنوان کرد.

صلح یا عدالت از مهمترین مباحثی بود که ذاکر حسین در پایان سخنان خود به آن پرداخت. وی اظهار کرد «نفع عدالت» معیار مداخله دیوان به وضعیت کیفری یک کشور است و ادامه داد در اساسنامه صریحا به این موضوع پرداخته شده و دیوان موظف است در صورت قرار گرفتن صلح و عدالت در مقابل یکدیگر، جانب صلح را برگزیند.

خانم دکتر جدلی استاد دانشگاه آزاد تهران مرکز، دیگر سخنران این نشست به موضوع رویکرد آمریکا به دیوان پرداخت وی در ابتدای سخنانش اظهار کرد آمریکا تا کنون حامی مالی برخی از دادگاههای بین المللی و ویژه بوده است اما این که در مقابل دیوان کیفری بین المللی قرار گرفته است جز اینکه منافع خود را در خطر می بیند ظاهرا چیزی دیگری نخواهد بود.

این استاد دانشگاه به تلاش های امریکا در جهت اخذ مصونیت از دادگاه کیفری بین المللی پرداخت و به ماده ۹۸ اساسنامه اشاره کرد و بیان داشت امریکا تا کنون با توافق کشورهای زیادی طبق این ماده مصونیت اتباع خود را اخذ نموده و افغانستان هم از جمله این کشورها است.

قانون حمایت از پرسنل آمریکا (ASPA) نمونه دیگری از تلاش های این کشور در جهت ممانعت از تعقیب متهمان اتباع ایالات متحده است که دکتر جدلی به آن اشاره کرد.

آقای دکتر هیبت الله نژندی منش عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی تهران دیگر سخنران این نشست ضمن قدردانی از برگزار کنندگان نشست، سخنان خود را پیرامون صلاحیت دیوان نسبت به افغانستان آغاز کرد. دکتر نژندی منش با بیان اینکه صلاحیت دیوان نسبت به کشورها تکمیلی است به کد جزای جدید افغانستان نیز اشاره کرد و این قانون را اقدام مهمی توسط کشور افغانستان عنوان و به برخی از مواد آن اشاره و آنها را کاملا تبیین کرد.

استاد دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه سخنرانی خود قانون عفو عمومی و ثبات ملی افغانستان مصوب سال ۲۰۰۷ را مغایر اهداف اساسنامه دیوان و ناقض حقوق بنیادین قربانیان دانست و آن را اماره ای در جهت اثبات عدم تمایل یا ناتوانی دولت افغانستان در مقابله با بی کیفرمانی عنوان کرد.

اصل «تکمیلی بودن مثبت» از مباحث پایانی استاد دانشگاه علامه طباطبایی تهران بود.

این اصل که به گفته نژندی منش از سال ۲۰۰۶ به وجود آمده است، بیان می دارد کشورها شرایط لازم را برای رسیدگی به جنایات متهمان در قلمرو خود فراهم آورند وی در ادامه خاطر نشان کرد ماده ۱۶ کد جزای جدید افغانستان نیز رسیدگی به جنایات متهمان با هر تابعیت یا بدون تابعیت را در صلاحیت محاکم داخلی افغانستان قرار داده است.

آقای سید محمد عالمی معاون سفیر افغانستان در لاهه هلند به عنوان آخرین سخنران چشم انداز وضعیت افغانستان در دیوان کیفری بین المللی را مورد بررسی قرار داد.

آقای عالمی ضمن قدردانی از انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان خاطر نشان کرد وضعیت افغانستان در دیوان کیفری بین المللی خیلی کم پرداخته می شود و از اینکه این موضوع مورد توجه انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان قرار گرفته است ابراز خرسندی کرد.

آقای سید محمد عالمی سخنرانی خود را در دو مبحث چشم انداز دولت افغانستان و چشم انداز ایالات متحده نسبت به دیوان ارائه نمود.

آقای عالمی پس از بیان رویکرد دولت ها در واقعیت و از منظر حقوق بین الملل به ارائه چشم انداز دولت ها با ترکیب حقوق بین الملل و روابط بین الملل پرداخت.

معاون سفارت افغانستان با بیان اینکه دادستان دیوان کیفری بین المللی در خصوص پیگیری جنایت کاران و متهمان به جنایت های جنگی در افغانستان توسط محاکم داخلی این کشور به اقناع نرسیده است به قانون مصالحه و عفو عمومی سال ۲۰۰۷ اشاره نمود و اضافه کرد آن چه که در این قانون و کد جزای جدید افغانستان آمده است هرکدام از متهمان در صورت داشتن شاکی خصوصی می توانند توسط محاکم داخلی مورد پیگیرد قرار بگیرند.

عالمی با بیان اینکه ۶۸۰ فرم رسیدگی به شعبه دیوان ارجاع داده شده است از آگاهی کامل صاحبان این فرم ها از ورود دیوان به قضایا ابراز تردید کرد و افزود بسیاری از این فرم ها توسط موسساتی که سود تجاری خود را دنبال می کنند تکمیل شده است و حتی برخی ممکن است مغرضانه از سوی برخی از گروه ها یا کشورها ارسال شده باشند.

وی در ادامه سخنان خود به اصل «مقتضای عدالت» اشاره کرد و بیان داشت  این اصل در صورت ورود دیوان به قضایای افغانستان مورد تهدید واقع خواهد شد.

افزایش اعتبار دیوان کیفری بین المللی از دیگر مباحثی بود که دیپلمات سفارت افغانستان در هلند به آن اشاره کرد وی عقب نشینی این نهاد بین المللی نسبت به رسیدگی متهمان را خدشه به اعتبار دیوان دانست و افزود کشورهای صاحب قدرت بایستی از دیوان حمایت جدی انجام دهند و به کشورهایی که به دیوان تن نمی دهند فشار وارد آورند تا اعتبار و جایگاه دیوان نزد جامعه جهانی حفظ شود.

وی ظرفیت سازی در نظام حقوقی داخلی افغانستان و ارتقا آن را از جمله چشم اندازهایی دانست که افغانستان می تواند در مسیر تحقق عدالت کیفری دنبال نماید اما شرط انجام آن را مشارکت و همکاری جامعه جهانی عنوان کرد.

عکس دسته جمعی پایان بخش این نشست بود.

درباره‌ی زهیر کابلی

زهیر کابلی

همچنین ببینید

نشست انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان با مسئولین موزه صلح تهران

روز چهارشنبه مورخ ۹ خرداد۱۳۹۷،جمعی از اعضای هیئت مدیره انجمن مطالعات بین الملل صلح افغانستان، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *